Kategoriler
SİNEMA YAZILARI

DERSU UZALA

fiyabsineyaz

Yazarının sesinden dinlemek 3'03" sürüyor...

Neden birlikte yaşayamıyoruz?

Filmlerinin merkez aldığı ortak bir tema olup olmadığına dair bir soruya, Kurosava’nın cevabı bu olmuştu: Neden birlikte yaşayamıyoruz? Belki kültürel farklılıklar, belki bireysel farklılıklar, belki değişen zaman, ya da değişen koşullar. Bir insan Dersu iken, öbürü Arsenyev olabiliyor. Göçebe bir avcı ve keşfe çıkmış bir subay. Birbirinden çok uzak iki dünya, lakin Taiyga ormanı sınırları içinde, bu bir dostluk kurmalarına engel değil. Bu sınırlar içinde doğanın bünyesine aittirler, ve başkalıkları onları tamamlayan şey haline gelir. Birlikte, doğada bir anlam ifade ederler. Birbirlerinden öğrenirler, ve birbirlerine öğretirler; ortak ve daimi bir hareketin eşit parçalarıdırlar.

Dersu tamamen ormanla bütünleşmiş bir karakterdir. Kurosava bunun altını sürekli olarak uzak çekimlerle çiziyor filmde. İnsanları, konuşmalarını çok açık bir şekilde duyabiliyoruz ama görsel olarak bir o kadar uzağız; çünkü çevreleriyle ilişkileri doğrultusuna bir anlam yaratıyor kişiler. Bu noktada, “yalnızca insan” söz konusu olamaz; çünkü insan daimi olarak etrafındaki doğanın bir parçası. Dolayısıyla bir çeşit uyum ve birliktelik anahtar ölçütlerden biri. Uyum olmadan, bütünleşmeden bahsedilemez.

Dersu Uzala, ormanı adeta bir kitap gibi okuyabiliyor. Çeşitli işaretleri, canlıların hareketleri, ve havanın durumunu kafasında bir araya getirdiğinde, her şey öngörülebilir bir hal alıyor. Bir fırtına, yakınlardaki bir kaplan veya başka herhangi bir tehlike onun için şaşırtıcı olmaktan çıkıyor. Bunlar için tabiki tüm duyularına ihtiyacı var, çünkü dediğim gibi, muhim olan kıstas birliktelik ve uyum. Görme, duyma ve hissetme yetilerini kullanarak, ormanın onun için bıraktığı ipuçlarını takip ediyor, ve aynı şekilde kendisinden sonra gelecek olan kişi için bir ipucu bırakıyor.

Bu uyumu sağladığınız ve doğaya gereken saygıyı gösterdiğiniz sürece doğa tüm içtenliğini, samimiyetini sunuyor. Aksi bir duruma, mesela Dersu bu duyularından birini -görme yetisini- kaybetmeye başladığında, doğanın çok da sevecen olmayan tarafıyla yüzleşmek gerekiyor, zira görmek bilmektir, bilinmezlik ise insanın en korktuğu şeylerden biridir belki de. Dostu Arsenyev’e göre, bu yüzleşmeden kaçabilir Dersu. Ortak bir alan bulabildikleri, birlikte yaşayabildikleri ve birbirlerini defalarca kurtardıkları ormandan ayrılıp kasabaya gelince, bunun bir çözümden ne kadar uzak olduğunu anlayacaktır tabii. Doğanın sunduğu bir çeşit döngü hareketi Dersu için fiziksel ve ruhani bir kaynaktır, ve ondan koparılması demek anlamsızlığa sürüklenmesi demek. Dersu’nun ait olduğu yer, döngünün devam ettiği orman, ve Dersu da döngünün bir parçası olmak zorundadır. Arsenyev’e tanıdık olan bu “konforlu” yaşam, onun için “yaşamak” değildir zaten; ve ölümle sonuçlanacağını bilse de bilinmezliğe geri dönmesi de bundandır belki de.

Adı: Dersu Uzala
Özgün Adı: Дерсу Узала (Dersu Uzala)
Yönetmen: Akira Kurosava
Öykü: Vladimir Arseniev – Dersu Uzala
Yazan: Akira Kurosava, Yuri Nagibin
Oyuncular: Maksim Munzuk (Dersu Uzala), Yuri Solomin (Vladimir Arseniyev), Svetlana Danilçenko (V. Arseniyev’in karısı), Dimitri Korşikov (V. Arseniyev’in oğlu), M. Butçkov, Suymenkul Çokmorov, Bilade Yaktily, V. Krolev, V Lastotçkine, S. Marine, G. Sukra, V. Sergiyakov
Görüntü Yönetmeni: Asakaju Nakai, Yuri Gantman, Fyodor Dobronravov
Kurgu: Akira Kurosava, V. Stefanova
Sanat Yönetmeni: Karlen Agacanov
Dekor: Yuri Rakşa
Kostüm: G. Litçmanova
Müzik: Izak Shvarz
Ses: Olga Burkova
Yapımcı: Yoichi Matsue, Nikolai Shizov
Yapım: 1975 – Sovyetler Birliği / Japonya
Tür: Kurmaca
Süre:141 dakika
Telif Hakları: Mosfilm-Nippon Herald P.

Türkçe tanıtım

Saadet Sarı

Manisa’da doğdu. Ankara Üniversitesi’nde İngiliz Dili ve Edebiyatı lisans derecesini bitirdi. İngilizce öğretmenliği yapıyor. Hem okumayı, hem yazmayı çok seviyor. Sanatın her dalıyla az çok ilgili, ama sinemaya özel bir yakınlığı var. Amerikan ve Avrupa sinemasıyla ilgileniyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir